پایان عصر بلاگری غیرتخصصی؛ چرا ایران باید فعالیت بلاگرها را قانونمند کند؟

شفق؛ یادداشت-جابر خرم نیا؛ در خبرها آمده: دولت چین از ۲۵ اکتبر ۲۰۲۵ مقرراتی را اجرایی کرده که بر اساس آن، تولید محتوای مرتبط با حوزه‌هایی چون پزشکی، حقوق، آموزش و امور مالی صرفاً برای افراد دارای مدرک یا مجوز رسمی مجاز است. هدف از این تصمیم، کنترل انتشار اطلاعات نادرست و ارتقای اعتبار محتوای تخصصی در فضای مجازی عنوان شده است.

در تحلیل اجتماعی با تمرکز بر آسیب‌شناسی فضای مجازی، پدیده «بلاگری» را می‌توان یکی از چالش‌های نوظهور حکمرانی دیجیتال دانست. مدل چین در تنظیم فعالیت بلاگرها – به ویژه در حوزه‌های حساسی مانند پزشکی، حقوق و آموزش – الگویی پیشرو در مدیریت محتوای تخصصی ارائه می‌دهد. اجرای مقرراتی که از اکتبر ۲۰۲۵ در چین لازم‌الاجرا شده، نشان می‌دهد که حکمرانی مؤثر فضای مجازی تنها با تمرکز بر کمّیت محتوا ممکن نیست، بلکه «کیفیت و صلاحیت» تولیدکنندگان محتوا نیز باید محور مقررات قرار گیرد.

ضرورت قانونمندسازی بلاگری در ایران

۱. صیانت از سلامت اطلاعات عمومی: انتشار محتوای غیرتخصصی در حوزه‌هایی مانند پزشکی یا حقوق می‌تواند تهدیدی برای امنیت سلامت و حقوق شهروندان باشد. نمونه چین و دیگر کشورهای موفق در حکمرانی دیجیتال نشان می‌دهد که محدودسازی اینگونه محتواها به دارندگان مجوز رسمی، جلوی گسترش شبه‌علم و اطلاعات نادرست را می‌گیرد.

۲. شفاف‌سازی مرز اطلاع‌رسانی و تبلیغات: ممنوعیت تبلیغات سلامت در کشورهای موفق و پیشرو در این حوزه از حکمروایی، الگویی برای تفکیک «منافع تجاری» از «مسئولیت اجتماعی» در فضای مجازی است. در ایران نیز می‌توان با تعریف دقیق مرزهای تأثیرگذاری غیرتخصصی، از کالایی‌شدن حوزه‌های حیاتی جلوگیری کرد.

۳. تقویت اعتماد دیجیتال: وقتی مخاطب بداند تولیدکننده محتوای تخصصی، صلاحیت حرفه‌ای دارد، سرمایه اجتماعی فضای مجازی احیا می‌شود. این اعتماد، پایه‌ای برای توسعه خدمات الکترونیک و اقتصاد دیجیتال است.

۴. مدیریت آسیب‌های روانی-اجتماعی: بلاگری غیرمسئولانه در حوزه‌هایی مانند روانشناسی یا مالی می‌توانند بحران‌های فردی و جمعی ایجاد کند. تنظیم‌گری فعالانه، نسخه بومیِ «پیشگیری بهتر از درمان» در فضای مجازی است.

تجربه کشورهای موفق و پیشرو در حوزه حکمرانی مجازی و دیجیتال مانند چین ثابت می‌کند که حکمرانی هوشمند فضای مجازی، نه در حذف محتوا، که در «ساماندهی بر مبنای تخصص» است. ایران نیز با توجه به بافت فرهنگی-مذهبی خاص و چالش‌های اطلاعاتی موجود، نیازمند طراحی مدلی پویا برای گواهینامه بلاگرها در حوزه‌های حساس است. چنین اقدامی نه تنها محدودیت نیست، بلکه تضمینی برای ارتقای کیفیت زیست‌دیجیتال شهروندان و توسعه متوازن فضای مجازی خواهد بود.

انتهای پیام/