ضربه محکم موشکی ایران به اسرائیل؛ عملیات «نصر» پاسخ به نقض مکرر آتشبس است
شفق؛ در حالی که تنها چند هفته از برقراری آتشبس با میانجیگری پاکستان در اسلامآباد میگذشت، شامگاه یکشنبه، ۱۷ خرداد، پس از بدعهدی آمریکاییها و نقش مکرر آتش بس توسط آمریکا و نقض مکرر آتش بس توسط رژیم تروریستی صهیونیستی بارقههای جنگ دوباره در آسمان منطقه جرقه زد. نقطه آغاز را مقامات ایران «نقض مکرر آتشبس توسط اسرائیل با حمایت تمامعیار آمریکا» میدانند؛ بهویژه حملات به جنوب لبنان و منطقه ضاحیه بیروت که تهران آن را جزو شروط اصلی آتشبس اعلام کرده بود.
البته در روزهای گذشته زدوخوردهای مختلفی میان ایران و آمریکا در خلیج فارس نیز رخ داده بود. پس از تجاوزات آمریکا به جزایر ایرانی و بندر عباس، ایران چندین بار در پاسخ پایگاههای تروریستی سنتکام در کویت و بحرین را هدف قرار داده بود.
عملیات «نصر»؛ از هشدار تا اقدام
نخستین موج حملات موشکی ایران از همان ساعات اولیه شب آغاز شد. منابع خبری گزارش دادند که دهها فروند موشک بالستیک، پایگاه هوایی رامات دیوید را هدف گرفته است. سپاه پاسداران این عملیات را «پاسخ به جنایت در جنوب لبنان و ضاحیه» خواند و آن را تنها یک «اخطار» توصیف کرد.
اما با حمله تلافیجویانه اسرائیل به چند سایت در داخل ایران – که رسانههای عبری آن را «هماهنگ با آمریکا» توصیف کردند – واکنش تهران شدت گرفت. ساعاتی بعد، نیروی هوافضای سپاه عملیات «نصر» را با هدف قرار دادن پایگاههای راهبردی «نواتیم» و «تلنوف» آغاز کرد. در بیانیه سپاه آمده است: «سرعت عمل در پاسخ به تجاوزات و گستردگی بانک اهداف» در دستور کار قرار داشته است.
بازیگران منطقه؛ هماهنگی و هشدار متقابل
آنچه این دور از درگیری را متمایز میکند، نقش مستقیم یمن در کنار ایران است. منابع عبری زبان از حمله موشکی مشترک ایران و یمن به اراضی اشغالی خبر دادهاند. همزمان، حزبالله لبنان و حزبالله عراق نیز وارد گود شدهاند؛ اولی با حمله به تجمع سربازان اسرائیلی در جنوب لبنان و دومی با هشدار به آمریکا درباره هرگونه دخالت و تهدید پایگاههایش در منطقه.
در مقابل، ارتش اسرائیل ضمن اعمال سانسور شدید خبری (ممنوعیت انتشار محل اصابت موشکها) اعلام کرده که «برای هر سناریویی آماده است». اما مهمترین واکنش را دونالد ترامپ نشان داد: او آشکارا به نتانیاهو توصیه کرد که پاسخ ندهد و بر بازگشت به مذاکرات تأکید کرد. ترامپ در اظهاراتی متناقض، هم گفت از حملات اسرائیل به ضاحیه «خوشحال نبوده» و هم مدعی شد توافق با ایران «در جریان است».
دو روایت از هماهنگی با آمریکا
در این میان، یک شکاف روایتی جلب توجه میکند. از یک سو، یک مسئول نظامی آمریکایی به آکسیوس گفته که ارتش آمریکا در حملات اسرائیل به ایران مشارکت نداشته است. از سوی دیگر، روزنامه عبری «یسرائیل هیوم» به نقل از یک منبع گزارش میدهد که این حملات «با آمریکا هماهنگ شده بود». این تناقض نشاندهنده فضای اتهامزنی و فشار سیاسی در پشت صحنههای دیپلماتیک است. و از یک سوهم نشان دهنده واهمه آمریکا از گسترده شدن دامنه تنش و ورود دوبارهاش به جنگ با ایران است که اینبار برای او بسیار خسارتبارتر از قبل خواهد بود.
پیام اصلی تهران؛ «وحدت جبههها» در برابر «تجاوز بدون هزینه»
تحلیل بیانیههای مقامات ایرانی نشان میدهد که تهران تلاش دارد معادله جدیدی را تثبیت کند: «هرگونه نقض آتشبس در هر جبهه (بهویژه لبنان)، با پاسخ مستقیم ایران روبهرو خواهد شد». این رویکرد در اظهارات فرمانده قرارگاه خاتمالانبیا، سپاه پاسداران و وزارت خارجه ایران بازتاب دارد. حماس و کمیتههای مقاومت فلسطین نیز این حملات را «تبلور همبستگی امت اسلامی» و «احیای معادله وحدت میدانها» خواندهاند.
سایه بازگشت به مذاکره بر آتشها
با وجود تشدید نظامی، گفتمان دیپلماتیک همچنان زنده است. مقام وزارت خارجه ایران تأکید کرده که کشورش «برای هر دو سناریوی ادامه درگیری و پیشبرد مسیر دیپلماتیک آمادگی دارد». در مقابل، ترامپ مدعی است که بدون پاسخ اسرائیل، توافق نهایی نزدیک است. اما تجربه نقض مکرر آتشبس در لبنان، اعتماد به وعدههای آمریکایی و اسرائیلی را در تهران به شدت کاهش داده است. البته به نظر میرسد تنش و درگیری نظامی چند روزی طول بکشد.
آنچه از شامگاه ۱۷ خرداد تا صبح ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ گذشت، فراتر از یک تبادل نظامی نقطهای بود. این رویداد نشان داد که آتشبس پیشین شکنندهتر از آن بود که بتواند جبهه لبنان را از معادلات امنیتی ایران جدا کند. اکنون توپ در زمین نتانیاهو و تیم ترامپ است: آیا با پذیرش آتشبس جامعتر (با تضمین توقف حملات به لبنان) به سمت مذاکره حرکت میکنند، یا پاسخ نظامی اسرائیل، منطقه را وارد فاز جدیدی از درگیریهای گستردهتر خواهد کرد؟ آنچه قطعی به نظر میرسد، تغییر نگاه تهران به «هزینه تجاوز» در معادلات آینده است. دوران بزن دررو خیلی وقت است که به پایان رسیده و حالا تهران نشان داده که دست پیش را دارد.
انتهای پیام/