تنش در خلیج فارس؛
از سرنگونی آپاچی تا حملات تلافیجویانه/ ایران پایگاههای تروریستی آمریکا را آتش زد
شفق؛ آنچه بامداد چهارشنبه در منطقهی خلیج فارس رخ داد، فراتر از یک درگیری مرزی ساده بود. این رویداد که با ادعای دونالد ترامپ مبنی بر سرنگونی یک فروند بالگرد آپاچی «بسیار پیشرفته» آمریکا توسط ایران آغاز شد، به سرعت به شکنندهترین نقطه آتشبس بین دو کشور ضربه زد.
روایت ماجرا از همان ابتدا پیچیده بود. در حالی که نیویورک تایمز ساعاتی پیش از اظهارات ترامپ، از سقوط یک بالگرد نظامی بدون مشخص کردن علت (فنی یا آتش دشمن) خبر داده بود، شبکهی سیانان به نقل از منابع آگاه مدعی شد که یک پهپاد ایرانی از نوع «شاهد» باعث برخورد و سرنگونی این بالگرد شده است. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی خود، این اقدام ایران را «حمله» توصیف کرد و وعدهی پاسخ داد.
اما نکتهای که در این میان مغفول ماند، اظهارات یک مقام ایرانی به شبکهی الجزیره بود که تأکید کرد بالگرد آمریکایی بر فراز آبهای بینالمللی پرواز نمیکرده است. این جمله تلویحی مهمترین توجیه حقوقی برای واکنش ایران را بیان میکرد: ورود به حریم هوایی یا نزدیکی بیش از حد به مرزهای آبی جمهوری اسلامی به ایران حق دفاع مشروع میدهد.
از حمله به زیرساختهای آب آشامیدنی تا آتش گرفتن پایگاههای آمریکا
اگرچه سازمان تروریستی سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) اعلام کرد که حملات تلافیجویانهاش به جنوب ایران «دفاع از خود و متناسب» بوده، اما گزارشهای میدانی تصویر دیگری نشان میدهد. انفجارهایی در نقاط مختلف استان هرمزگان از بندرعباس و قشم گرفته تا جاسک و میناب شنیده شد. اما نکته قابل تأمل، هدف قرار دادن عمدی زیرساختهای غیرنظامی بود.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان تأیید کرد که دو مخزن استراتژیک آب شرب در بخش بمانی شهرستان سیریک (با ظرفیت ۵۰۰ و ۲ هزار متر مکعب) هدف حملات موشکی آمریکا قرار گرفته و به طور کامل تخریب شدهاند. این اقدام که منجر به قطع آب تمام روستاهای آن منطقه شد، پرسشهای جدی در افکار عمومی دنیا دربارهی «متناسب بودن» پاسخ آمریکا ایجاد میکند؛ چرا که حمله به زیرساختهای حیاتی تأمین آب غیرنظامیان، در قوانین بینالمللی بشردوستانه مصداق جنایت جنگی محسوب میشود. اما به نظر نمیتوان از سازمان منفعل ملل! و کشورهای مدعی حقوق بشر انتظار بررسی ابعاد حملات و محکومیت آن را داشت.
در مقابل، پاسخ ایران اما «حداقلی» نبود. قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا با صدور بیانیهای اعلام کرد که ارتش و سپاه به طور همزمان وارد عمل شدهاند. بر اساس گزارشها نیروی هوافضای سپاه چهار هدف مهم از جمله آشیانهی جنگندههای F-۳۵ و مرکز فرماندهی و کنترل آمریکا در پایگاه «الازرق» اردن را با موشکهای سوخت جامد دوربرد منهدم کرد.
همچنین نیروی دریایی سپاه ۲۱ هدف را در پایگاههای هوایی و دریایی آمریکا در منطقه اصابت داد.
ارتش ایران هم با موجی از حملات پهپادی، پایگاههای آمریکایی و سامانههای راداری ناوگان پنجم آمریکا در بحرین را هدف قرار داد.
و مسرت بخش آنکه پهپاد آمریکایی MQ-۹ نیز در آسمان شهرستان جم (بوشهر) رهگیری و سرنگون شد.
رسانههای عربی از فعال شدن آژیرهای خطر در بحرین، کویت و اردن و شنیده شدن انفجارهای متعدد در پایگاه هوایی عیسی در بحرین و منطقهی الجهراء در کویت خبر دادند. آکسیوس نیز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که ایران دستکم چهار موشک بالستیک و چند پهپاد به سمت این پایگاهها شلیک کرده است.
واکنشها و چشمانداز پیش رو
در حالی که ترامپ در مصاحبهای با ABC News اذعان کرد که «همین حالا در حال پاسخ دادن هستیم»، تناقضگویی در اظهارات او دیده میشود؛ ساعتی پیش از آن، او سرنگونی آپاچی را «جدی» ندانسته بود. رئیس مجلس نمایندگان آمریکا (مایک جانسون) این حملات را «هدفمند و متناسب» خواند و مدعی شد در جلسهی کاخ سفید برای تصویب آن حضور داشته است.
از سوی دیگر، سازمان تروریستی سنتکام ساعاتی پس از آغاز حملات، پایان تجاوز نظامی علیه ایران را اعلام کرد. این اعلام ناگهانی پایان درگیری، با توجه به اینکه موج دوم حملات آمریکا به ادعای رسانهها با هدف قرار دادن سامانههای پدافندی و راداری انجام شده بود، نشانهای از عقبنشینی تاکتیکی واشنگتن در برابر پاسخ همهجانبه ایران است.
پس از آتشباری ایران بالاترین سطح هشدار در پایگاههای آمریکا در کویت، بحرین، امارات و قطر صادر شده و رژیم صهیونیستی نیز وارد آمادهباش کامل شده است. این نشان میدهد که منطقه اکنون روی لبه تیغ قرار دارد. افزایش قیمت نفت به ۹۲.۳۰ دلار در هر بشکه نیز زنگ خطری برای اقتصاد جهانی است.
جنگ ارادهها
آنچه شب گذشته رخ داد، بیش از یک درگیری موضعی، یک جنگ ارادهها بود. ادعای نقض آتشبس توسط آمریکا با بهانهی سقوط یک بالگرد و حمله به زیرساختهای آبی ایران، یک خط قرمز بزرگ را رد کرد. اما پاسخ همزمان ارتش و سپاه و اصابت دقیق به عمق پایگاههای آمریکایی در سه کشور، پیام روشنی به واشنگتن فرستاد: هرگونه تجاوز، بدون توجه به فاصله از مرزهای ایران، با پاسخی چندبرابری و فرامنطقهای روبهرو خواهد شد.
سؤال اصلی اکنون این است: آیا این تبادل آتش پایان ماجراست، یا مقدمهای برای یک درگیری بزرگتر؟ اعلام پایان عملیات از سوی آمریکا و در عین حال ادامهی حملات به ادعای برخی رسانهها، نشان میدهد که هر دو طرف در حال رصد واکنشهای یکدیگر هستند. آتشبس شکنندهی خلیج فارس با این ماجرا بیش از پیش لرزان شده و به نظر میرسد منطقه وارد فاز جدید و خطرناکتری از تنش شده است. اما قطعاً ایران آمادهی دفاع همه جانبه از خودش است.
انتهای پیام/