معیشت در تنگنای بودجه؛ پزشکیان میگوید «از کجا پول بیاورم حقوق بدهم؟»
شفق؛ مسعود پزشکیان رئیسجمهور، امروز یکشنبه در صحن علنی مجلس و در دفاع از کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵، تصویری دوگانه از اقتصاد کشور ارائه داد: از یکسو وعده حمایت از معیشت مردم و از سوی دیگر تأکید بر محدودیت شدید منابع مالی دولت. او صریح گفت: «شما بگویید من از کجا پول بیاورم که حقوق بدهم؟»
لایحه بودجه سال آینده با رقمی بیش از ۱۴ هزار هزار میلیارد ریال، در شرایطی به مجلس ارائه شده که اقتصاد ایران با ترکیبی از تورم مزمن، نوسانات ارزی، کاهش درآمدهای نفتی و فشار تحریمها روبهرو است. پزشکیان اذعان کرد که خشکسالی گسترده، افت قیمت جهانی نفت و هزینههای ناشی از درگیریهای منطقهای، دست دولت را برای مانور مالی بسته است.
رئیسجمهور تورم را محصول «کسری بودجه و بیانضباطی بانکی» دانست و گفت دولت تلاش کرده با محدود کردن رشد بودجه به دو درصد، حذف هزینههای غیرضرور و حرکت به سمت بودجهریزی عملیاتی، از تشدید تورم جلوگیری کند. با این حال، همین سیاست انقباضی، توان دولت برای پاسخ به مطالبات معیشتی را محدود کرده است.
پزشکیان از افزایش ۲۰ درصدی حقوق کارکنان دولت و تداوم متناسبسازی حقوق بازنشستگان خبر داد، اما همزمان پذیرفت که این افزایشها با سطح تورم همخوانی ندارد. دولت برای جبران بخشی از این شکاف، به معافیتهای مالیاتی برای حقوقهای پایین و افزایش حمایتهای اجتماعی روی آورده است؛ راهحلی که بیش از آنکه ساختاری باشد، مسکّنگونه به نظر میرسد.
بخش قابل توجهی از سخنان رئیسجمهور به نقد نظام یارانهای اختصاص داشت. او از هزینه میلیارد دلاری واردات بنزین، یارانه نان و تخصیص ارز ترجیحی انتقاد کرد و پرسید چرا این منابع به جای آنکه مستقیم به مردم برسد، در مسیرهای ناکارآمد هدر میرود. پیشنهاد او، انتقال یارانهها به «حلقه پایانی» یعنی خانوارهاست؛ سیاستی که اگرچه از نظر اقتصادی قابل دفاع است، اما از نظر سیاسی پرهزینه خواهد بود.
پزشکیان همچنین صرفهجویی در مصرف انرژی را یکی از معدود راههای آزادسازی منابع دانست و گفت حتی کاهش ۱۰ درصدی مصرف میتواند امکان پرداخت حقوق و تأمین هزینههای اساسی دولت را فراهم کند. این سخن، نشانهای از تنگنای مالی دولتی است که میان اصلاحات ساختاری و ملاحظات اجتماعی گرفتار شده است.
در مجموع، دفاع رئیسجمهور از بودجه ۱۴۰۵ بیش از آنکه وعده رفاه باشد، اعترافی صریح به محدودیتها بود: دولتی که میخواهد از معیشت مردم دفاع کند، اما هنوز پاسخ روشنی به پرسش محوری خود ندارد؛ اینکه در اقتصادی گرفتار تورم و یارانههای پرهزینه، پول این حمایت قرار است از کجا تأمین شود.
انتهای پیام/